Monumentale metropool Madrid

Vanuit de lucht is goed te zien dat Madrid midden in de Spaanse hoogvlakte ligt. De stad wordt zo’n 450 jaar geleden door Filips II, opvolger van keizer Karel V, als hoofdstad aangewezen. Valladolid, Segovia en Toledo komen ook in aanmerking, maar Flip kiest voor Madrid. Meteen komt een mensenstroom uit het hele land naar de nieuwe hoofdstad op gang. Dichters, koks, ambachtslieden, soldaten, dieven, klaplopers burgeren in tot Madrilenen. Zij onderscheiden zich van andere Spanjaarden. Ze wonen in een van ’s werelds aantrekkelijkste steden…en dat weten ze maar al te goed. Hun smeltkroes is méér Spanje dan die van Barcelona. De eeuwige concurrent aan de Catalaanse kust richt zich vooral op zijn eigen regio. Madrid echter verenigt elementen uit álle Spaanse windstreken.

Met de metro ben je vanaf vliegveld Barajas in twintig minuutjes in de metropool Madrid.
Om de stad te leren kennen mengen wij ons onmiddellijk tussen de bevolking in een echt Spaans ‘kippenhok’. Of je nu een curieus buurtwinkeltje in een van de zijstraatjes binnenstapt, het grote warenhuis El Corte Inglés betreedt, of in een honderd jaar oud café voor schrijvers om een ‘café sol’ vraagt. In Madrid genieten we. Ook van tapas, wijn, verse zeevruchten en van voedsel van het platteland van Galicië.

Naast monumentale architectuur zie je straatartiesten tussen uitstekend geklede Madrilenen. Madrid is de stad van de flamenco, van het stierenvechten en van voetbalclub Real Madrid. Om in korte tijd zo veel mogelijk te beleven, moet je keuzes maken. In vier en een halve eeuw is Madrid de stad van het goede leven geworden tussen adembenemende paleizen, barokke kerken, authentieke gebouwen en gewaagde architectuur. De hoogstgelegen Europese hoofdstad is rijk gezegend met kunst.

Metropool Madrid

Madrid

Musea vol meesterwerken in de metropool Madrid

Onder de musea vol beroemde meesterwerken bevinden zich het Prado, Museo Thyssen-Bornemisza en Centro de Arte Reina Sofia. Je komt er hofschilders als Velásquez en Goya tegen, Spaanse meesters als Dali, Picasso en Miró.
Alleen al het Museo Nacional del Prado is een reis naar Madrid waard. Het biedt met meer dan tienduizend werken een overvloed aan Europese kunst van de middeleeuwen tot ongeveer 1850. De grootste collectie Spaanse schilderkunst ter wereld hangt er.

Museo Thyssen-Bornemisza bevat de verzameling van baron Heinrich Thyssen-Bornemisza en zijn zoon Hans Heinrich. Het is de belangrijkste particulier verzamelde collectie ter wereld, met werken van Titiaan, Goya, Van Gogh en Picasso. Heinrichs echtgenote Carmen startte de verzameling in het midden van de jaren tachtig van de twintigste eeuw, geïnspireerd door de verzamelwoede van haar schatrijke man. In 1992 is de collectie in het achttiende eeuwse neoclassicistische Villahermosa-paleis ondergebracht en het jaar erna verkocht aan de Spaanse staat. De sterke punten van dit museum zijn de zwakke van het Prado, zoals Italiaanse en Hollandse primitieven, 19e eeuwse Amerikaanse schilderkunst, im- en expressionisme.

Nationaal museum Reina Sofia is gehuisvest in een hooghartig ogend gebouw, het 18e eeuwse stadsziekenhuis. In het levendige kunstcentrum, waar je de weg wel eens kunt verliezen, leidt niets af van kunstwerken als Picasso’s ‘Guernica’. Dit zeer aangrijpende werk kwam tot stand naar aanleiding van de Spaanse burgeroorlog en het Duitse bombardement op de Baskische stad Gernika-Lumo in 1937. Het werd in opdracht van de republikeinse regering geschilderd voor het Spaanse paviljoen van de Wereldtentoonstelling in Parijs. Voor de Spanjaarden heeft het werk een diepe historische betekenis, omdat het een van de pijnlijkste perioden van de Spaanse burgeroorlog oproept.

Centro de Arte Reina Sofia

Centro de Arte Reina Sofia

Wij maakten ook een pittige wandeling naar Museo Sorolla aan de Paseo General Martinez Campos. Van dit uitstapje naar de voormalige ‘woning’ van Joaquin Sorolla y Bastida hebben we evenzeer genoten. Deze kunstenaar – bekend als ‘schilder van licht’ – leefde van 1863 tot 1923. Zijn onderwerpen bevonden zich vaak in de open lucht: strandscènes, landschappen, tuinen. Sorolla was ook portretschilder met een elegante stijl. Zijn weduwe Clotilde Garcia del Castillo creëerde het Sorolla Museum in 1925. Het gebouw, waarin het museum is gehuisvest, is in 1911 gebouwd. Sorolla intervenieerde onmiddellijk in het ontwerp door de familiewoning van zijn werkruimten te scheiden. Daardoor ontstonden drie met elkaar verbonden ateliers achter een nieuw gevelaanzicht. Na een rondgang door het imposante gebouw namen we in de tuin een moment om uit te rusten op een mozaïekbank, alvorens ons via het nabije Monumento a Castelar en de Paseo de la Castellana en Plaza de la Cibeles op weg naar de oude binnenstad te begeven.

Boek een hotel in Madrid

Druiven op het plein

Pleinen vervullen in Castiliaanse plaatsen – meestal als ‘Plaza Mayor’ – een centrale functie. Als ziel van de stad zijn ze stadhuisplein, marktplein, feestterrein en roddel- of nieuwsbeurs ineen. Madrid telt een groot aantal pleinen, maar één centrum: ‘Puerta del Sol’ ofwel ‘Zonnepoort’. De naam herinnert aan de Zonnepoort van de in de 16e eeuw afgebroken stadspoort, die herhaaldelijk het toneel van protesten tegen de heersende macht was. Nu wordt de grootste bijeenkomst hier op oudejaarsavond gehouden. Bij de twaalf slagen van de klok van ‘Casa de Correos’ om middernacht slikken de aanwezigen een druif door. Die druiven moeten geluk brengen!

Puerta del Sol is niet alleen verkeerstechnisch – drommen metroreizigers, taxi’s, bussen – maar ook geografisch het middelpunt van Spanje. Wat vroeger ‘Casa de Correos’ (postkantoor uit 1768) was, is nu de zetel van de regering van de regio Madrid. In het plaveisel is ‘Kilometer 0’ aangebracht, van waaruit de afstanden van de Spaanse rijkswegen zijn berekend.
Het kenmerkende Castiliaanse ‘Plaza Mayor’ is een van de mooiste van het hele land. Het is het oudere centrale plein van Madrid, dat vanuit de Calle Mayor via een poort is te bereiken. Het is aarderood geverfd, heeft bogengaanderijen rondom met hier en daar een torentje. Op het autovrije vierhoekige plein komen kunstenaars en straatmuzikanten bijeen om Madrilenen en toeristen ontspanning te bieden. Midden op het plein zit Filips IV hoog te paard. Hij was het die het plein liet aanleggen, dat in 1620 werd ingewijd en in 1790 na een brand werd vernieuwd. Eeuwenlang zijn hier voor de ogen van zo’n 50.000 toeschouwers stierengevechten, toneelvoorstellingen en heksenverbrandingen gehouden. Het balkon van ‘Casa de la Panadería’ (huis van de bakkerij) was gereserveerd voor de Habsburgse koningen. De moderne fresco’s zijn in 1992 aangebracht. Onder de bogen van ‘Casa de la Carnicería’ (huis van de slagerij) is het toeristenbureau gevestigd. ’s Zomers is het plein een podium voor openluchtconcerten. Zondags is het onder de booggewelven een trefpunt van postzegel- en muntverzamelaars.

Op het nabijgelegen Plaza Santa Ana valt vooral de in 1904 geopende, gerenommeerde Cervecería Alemana op. Alleen de naam is Duits, want de tapas zijn net zo Spaans als het bier.
De altijd levendige vlooienmarkt ‘El Rastro’ op zondagochtend rondom de Plaza de Cascorro bestond al in de middeleeuwen. Het is een van de beroemdste van de wereld en het zondagse trefpunt van vele Madrilenen. Tussen de meer dan drieduizend kraampjes, die van alles verkopen, heerst een bazaarachtige sfeer.

Granizado in het stadspark van metropool Madrid

Het grote 17e eeuwse stadspark ‘El Retiro’ speelt een sleutelrol in het stedelijke leven. Het is een soort gemeenschappelijke tuin, waar je ten minste één keer aan een tafeltje van een van de kiosken aan het centrale wandelpad Paseo Salón del Estanque aanschuift. Om nippend aan een granizado – gemalen ijs met limoensap – over het meer uit te kijken.

El Retiro

El Retiro

La Latina is een heuvelachtige wijk vol kleine steegjes, doorkijkjes en trappen.
Het is een van de weinige Madrileense wijken waar de sfeer van historisch Madrid nog te proeven is. Hier is nog de cultuur terug te vinden van de traditionele arbeidersklasse, de echte Madrilenen. Rond de charmante Plaza de la Cebada staat een aantal ouderwetse café’s. ’s Avonds is de wijk vol leven door de typisch Spaanse Zona de la Marcha. Tussen Calle de Segovia en Puerta Cerrada bevinden zich de mooiste delen van deze schilderachtige wijk met als uitblinker Palacio Real, een prachtig koninklijk paleis.

Wilde koning Filips II Madrid als hoofdstad, voor zichzelf zocht hij een kleiner middelpunt: El monasterio de San Lorenzo del Escorial ofwel het klooster van de heilige Laurentius bij (het dorp) Escorial. Tegenwoordig is dit een prachtig oord op een uurtje afstand van Madrid, voorzien van alles wat men zich wenst. Restaurants, bars, tentoonstellingsruimtes, bibliotheken, 18e eeuws theatertje, een gloednieuwe concertzaal, bioscopen, winkels en – vijfhonderd meter verderop – bergen, bergen, nog meer bergen, zo ver het oog reikt.
Madrid en omgeving, zolang de voeten het volhouden…

El Escorial

El Escorial

Tips:
100 Montaditos: populaire lunchgelegenheid met honderd verschillende bocadillas. Alle broodjes kosten 1 euro per stuk.
Musea de Jamón: restaurant met de lekkerste Spaanse ham (pata negra) en natuurlijk andere tapas.
Carnaval (in februari): optochten met dans en gekostumeerde feesten. Het feest wordt besloten met de ‘begrafenis van de sardine’.
Metronetwerk Madrid: goed en zeer uitgebreid (180 km). De Madrid Card geeft kortingen bij musea, theaters, winkels, attracties en restaurants.
Hotel Regente***: prettig familiehotel, vriendelijk personeel. Centraal gelegen, vlakbij de Gran Via aan pleintje.

Boek een hotel in Madrid

Tekst: Peter Samuel.
Lees zijn reiservaringen in zijn weblogs:
petersamuel.reismee
petersamuel.blogspot

Reacties zijn gesloten.